Με τη συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων και τεχνοκρατών πραγματοποιήθηκε στις 26 Νοεμβρίου η “ζωντανή” ψηφιακή εκδήλωση "Ελιά: Η συμβολή της στην οικονομία, τη διατροφή, τον πολιτισμό και το περιβάλλον", με την ευκαιρία του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ελαιολάδου και Ελιάς, θεσμό τον οποίο καθιέρωσε το Διεθνές Ελαιοκομικό Συμβούλιο, με έδρα τη Μαδρίτη.
Την εκδήλωση τίμησαν με «ζωντανές» συνδέσεις και αποστολή μηνυμάτων ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μάκης Βορίδης, ο Αναπληρωτής Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Νίκος Παπαθανάσης, ο Δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης, ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΕΛΓΟ – Δήμητρα Παναγιώτης Χατζηνικολάου και ο Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ & ΠΟΕΣΕ Γιώργος Καββαθάς.
Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μάκης Βορίδης, αφού συνεχάρη την Φίλαιος για τις δράσεις ανάδειξης του ελληνικού ελαιολάδου και ελιάς τις οποίες υλοποιεί επί σειρά ετών, επεσήμανε ότι η στήριξη των ελαιοκομικών προϊόντων αποτελεί προτεραιότητα για το Υπουργείο.
Ειδικότερα αναφέρθηκε στην αντιμετώπιση διαρθρωτικών ζητημάτων, όπως η δακοκτονία και ο εξαγωγικός χαρακτήρας των ελαιοκομικών προϊόντων, με ενίσχυση των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ.
Αναφέρθηκε επίσης στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο τομέας τα τελευταία δύο χρόνια εξαιτίας διαταραχών στην διεθνή αγορά, μεταξύ των οποίων και τα περιοριστικά μέτρα λόγω κορωνοϊού. Ήδη, τόνισε ο κος Βορίδης, εγκρίθηκε μέτρο στήριξης 126 εκατ. ευρώ για τους ελαιοπαραγωγούς, καθώς και μέτρο σημαντικό για τους παραγωγούς ελιάς Καλαμών.
Ο αναπληρωτής Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Νίκος Παπαθανάσης αναφέρθηκε στη συμβολή του ελαιολάδου στην εθνική οικονομία, η οποία επιβεβαιώνεται διαρκώς από την ανοδική τάση που σημειώνουν τα μεγέθη των εξαγωγών.
Πρωταρχικός στόχος της Κυβέρνησης, τόνισε, αποτελεί η συνεχής ανάπτυξη της αλυσίδας παραγωγής, διάθεσης και εξαγωγής του εθνικού αυτού προϊόντος μέσω της χρήσης σύγχρονων τεχνολογιών παραγωγής, της δημιουργίας οικονομιών κλίμακας και της επιτυχούς προώθησης του εθνικού προϊόντος του ελαιολάδου, σε όλες τις αγορές.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης επεσήμανε ότι ο σπουδαίος καρπός της ελιάς, ο οποίος έχει συνδεθεί με την ιστορία, την παράδοση και την οικονομία της Ελλάδος, αποτελεί εθνικό μας κεφάλαιο και είναι στα χέρια όλων μας να τον αξιοποιήσουμε προς όφελος της ανάπτυξής μας.
Ο Δήμος Αθηναίων, πρόσθεσε, στηρίζει έμπρακτα κάθε πρωτοβουλία και προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση, με στόχο να αναδείξουμε τα πλεονεκτήματα της φυσικής κληρονομιάς μας και της προοπτικής που ανοίγεται μπροστά μας για την ενίσχυση της απασχόλησης, της επιχειρηματικότητας και την ισχυροποίηση της θέσης μας στην παγκόσμια αγορά.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΕΛΓΟ Παναγιώτης Χατζηνικολάου επεσήμανε ότι και για τον ελαιοκομικό τομέα, η έρευνα μπορεί να αποτελέσει το βασικό στοιχείο που θα προσδώσει προστιθέμενη αξία προκειμένου να είναι βιώσιμες οι οικονομικές δραστηριότητες γύρω από αυτόν.
Στα προβλήματα του τομέα, πρόσθεσε, τη λύση θα φέρει μια συστηματική ενασχόληση ερευνητικών εργαστηρίων “αφιερωμένων” που θα εργάζονται μακροχρόνια και θα συνιστούν ένα οικοσύστημα αλληλοσυμπληρούμενων δραστηριοτήτων που θα αναφέρονται σε όλη την αλυσίδα αξίας της ελαιοκαλλιέργειας και της μεταποίησής της.
Βασικό επίσης στοιχείο μιας επιτυχούς πολιτικής στον τομέα ελιά-ελαιόλαδο είναι η χάραξη μιας μακροχρόνιας εθνικής στρατηγικής από κοινού όλων των εμπλεκόμενων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, όπου θα αναπτύσσεται το όραμα, οι στόχοι, τα χρηματοδοτικά εργαλεία, η παρακολούθηση, όπου θα αξιολογούνται τα στοιχεία και θα ανατροφοδοτείται η δραστηριότητα εμπλουτισμένη από την εμπειρία.
Ο Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ & της ΠΟΕΣΕ Γιώργος Καββαθάς αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που έχει κατά καιρούς αναπτύξει η ΓΣΕΒΕΕ (μέσω και του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ) για την ανάδειξη της σημασίας του ελαιοκομικού τομέα, σε επίπεδο ερευνητικής δραστηριότητας, οικοδόμησης συνεργατικών σχημάτων (clusters), καθώς και Προγραμμάτων κατάρτισης ανθρώπινου δυναμικού. Στη συνέχεια επεσήμανε τρία ζητήματα άμεσης προτεραιότητας:
- την αειφορική και βιώσιμη παραγωγή, όπως και την «προληπτική προστασία» της παραγωγής ελαιολάδου από ενδεχόμενες περιβαλλοντικές προκλήσεις (π.χ. ασθένειες).
- τις συνεργατικές πρωτοβουλίες από τον πρωτογενή τομέα μέχρι τη μεταποίηση και τη διάθεση των προϊόντων για τη δημιουργία ολοκληρωμένων «τοπικών αλυσίδων αξίας» που να συνδέουν παραγωγή, εστίαση, τουρισμό και εξαγωγές.
- την ανάγκη να αναδειχθεί η κομβική σημασία του ελαιολάδου στον πολιτισμό, την κοινωνία, την οικονομία και την τοπική ανάπτυξη μέσα από ειδικές πρωτοβουλίες, όπως ο γαστρονομικός τουρισμός.
Στη συνέχεια οι τέσσερις εισηγητές της εκδήλωσης, η κα Αντωνία Τριχοπούλου, ο κος Γρηγόρης Αντωνιάδης, ο κος Μάκης Φωκάς και ο κος Γεώργιος Ζακυνθινός ανέλυσαν τις πτυχές της επιρροής του εθνικού μας δένδρου, στην Οικονομία, τη Διατροφή, τον Πολιτισμό και το Περιβάλλον.
Η καθηγήτρια της Ιατρικής και Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Υγείας Αντωνία Τριχοπούλου, παρουσίασε τη σχέση των ελαιοκομικών προϊόντων με τη Μεσογειακή Διατροφή, και του δέντρου της Ελιάς με το περιβάλλον. Η ελαιοκομία, τόνισε, είναι καλλιέργεια φιλική προς το περιβάλλον και οικολογικά βιώσιμη, διότι χαρακτηρίζεται από χαμηλή περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Τα ελαιόδεντρα συνιστούν φραγμό στην ερημοποίηση και διάβρωση του εδάφους, απομακρύνουν το διοξείδιο του άνθρακος από την ατμόσφαιρα και το δεσμεύουν στο έδαφος.
Παράλληλα, πρόσθεσε, η ελληνική παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή εκφράζει ένα βιώσιμο διατροφικό σχήμα με χαμηλή περιβαλλοντική επιβάρυνση και συμβάλλει σε έναν πραγματικά υγιεινό τρόπο ζωής. Το σχήμα αυτό συνδέεται όχι μόνο με την υγεία και το περιβάλλον, αλλά και με τον πολιτισμό και την οικονομία.
Για το λόγο αυτό, νευραλγική είναι η σημασία της παραγωγής και διακίνησης των προϊόντων που την εκφράζουν, όπως το ελαιόλαδο και οι επιτραπέζιες ελιές.
Ο Πρόεδρος της Φίλαιος Γρηγόρης Αντωνιάδης, παρουσιάζοντας την πορεία του ελληνικού ελαιολάδου τις τελευταίες δεκαετίες, επεσήμανε όσα ο τομέας πέτυχε, καθώς και αυτά στα οποία υστέρησε.
Πετύχαμε, δήλωσε, να αναδείξουμε το ελαιόλαδο ως το κορυφαίο προϊόν στη χώρα μας, να αναβαθμίσουμε την ποιότητα του ελληνικού ελαιολάδου, να αμβλύνουμε την «κόντρα» ιδιωτικών και συνεταιριστικών επιχειρήσεων και να υπερδιπλασιάσουμε την προώθηση του επώνυμου εμφιαλωμένου ελληνικού ελαιολάδου.
Υστερήσαμε όμως, πρόσθεσε, στη δημιουργία μιας συνεκτικής, συνεπούς και σταθερής εθνικής πολιτικής στήριξης του ελαιολάδου, στην πάταξη της διακίνησης του παράνομου ανώνυμου χύμα ελαιολάδου, στην εκπαίδευση του Έλληνα καταναλωτή, ο οποίος χρησιμοποιεί μεν το ελαιόλαδο, αλλά δεν γνωρίζει τις δυνατότητες και την προσαρμοστικότητα του ελαιολάδου στην ελληνική γαστρονομία.
Στη συνέχεια ο κος Αντωνιάδης επεσήμανε ορισμένες βασικές ενέργειες, οι οποίες θα πρέπει να γίνουν άμεσα για την δημιουργία ενός ανταγωνιστικού ελαιοκομικού τομέα και ειδικότερα:
α) ενίσχυση του επιπέδου των γνώσεων και δεξιοτήτων των στελεχών των επιχειρήσεων του ελαιοκομικού τομέα, στα πρότυπα των απαιτήσεων των διεθνών επιχειρήσεων,
β) υιοθέτηση των καλών πρακτικών άλλων χωρών, όπως για παράδειγμα του θεσμού του παρακρατήματος, ο οποίος δημιουργεί σημαντικό προϋπολογισμό, που επενδύεται στη συνέχεια στην προώθηση του ελαιολάδου στη διεθνή αγορά,
γ) δημιουργία μεγαλύτερων εταιριών, συνεταιρισμών και φορέων μέσω κινήτρων και δημιουργία clusters, γιατί τα μικρά μεγέθη δεν βοηθούν στον ανταγωνισμό.
Ο Σύμβουλος Διοίκησης του BCA College of Athens και Επιτετραμμένο Μέλος Δ.Σ. της Φίλαιος Μάκης Φωκάς αναφέρθηκε στον Πολιτισμό του δέντρου της Ελιάς και των προϊόντων της και στη διαρκή σύνδεση μεταξύ τους. Ο πολιτισμός και η ελιά, επεσήμανε ο κος Φωκάς, θα συνεχίσουν να συμβαδίζουν, όπως εδώ και χιλιάδες χρόνια, εμπνέοντας τις τέχνες, τροφοδοτώντας τη λαϊκή σοφία και συμπορευόμενοι με τα αγαθά της ζωής, όπως η υγεία, η συμφιλίωση, το φως, αλλά και ως σύμβολο ειρήνης και σοφίας.
Το μεγαλείο του δέντρου της ελιάς και των προϊόντων της, ανέφερε, έχουν υμνήσει σπουδαίοι ποιητές από τα αρχαία χρόνια όπως ο Όμηρος, αλλά και σύγχρονοι, όπως ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Νικηφόρος Βρεττάκος και το έχουν αποτυπώσει όλες οι μορφές της τέχνης, όπως η ζωγραφική, η λογοτεχνία και η γλυπτική.
Ο Πρόεδρος του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολής Γεωπονίας και Τροφίμων Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και Β' Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΦΙΛΑΙΟΣ, Καθηγητής Γιώργος Ζακυνθινός παρουσίασε τον κλάδο ανάπτυξης προϊόντων με βάση το ελαιόλαδο και την ελιά και αναφέρθηκε στη διεθνή αγορά και κατά πόσο αυτή αποτελεί πρόκληση για τα ελληνικά ελαιοκομικά προϊόντα.
Η έρευνα και η επιστήμη, ανέφερε ο κος Ζακυνθινός, έχει αναδείξει το ελαιόλαδο ως ένα πολύτιμο διατροφικό προϊόν με σημαντική υγειοπροστατευτκή δράση. Αποτελεί δηλαδή “τροφοφάρμακο”. Ήδη πρόσθεσε, οι ανταγωνίστριες χώρες μας, Ισπανία και Ιταλία, έχουν βάλει προϊόντα ελαιολάδου και ελιάς στα φαρμακεία.
Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει, τόνισε, την ανάγκη για δημιουργία και ανάπτυξη προϊόντων με τον επιστημονικά αποδεκτό χαρακτήρα του «τροφοφαρμάκου», προκειμένου να απαντηθεί ο ανταγωνισμός και να προβληθεί ακόμη περισσότερο, το ελληνικό ελαιόλαδο και τα προϊόντα της ελιάς στην διεθνή αγορά.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ανακοινώθηκε η Βράβευση του Ιδρυτικού Προέδρου της ΦΙΛΑΙΟΣ (1998-2001), π. Υπουργού Τουρισμού, Νίκου Εμμ. Σκουλά, η οποία θα πραγματοποιηθεί σε ειδική εκδήλωση, όταν λήξει η καραντίνα και επιτραπεί ο συγχρωτισμός.
Την εκδήλωση συντόνισε το Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και Εκτελεστικός της Διευθυντής Γιώργος Οικονόμου.
